ऐतिहासिक वारसा: खा. पांढरी

अंजनगाव सुर्जी तालुक्यातील ‘खानापूर पांढरी’ (खा. पांढरी) हे एक निसर्गरम्य आणि शांत गाव आहे. गावातील लोकजीवन साधे, कष्टाळू आणि परंपरेला धरून चालणारे आहे. हे गाव आपल्या समृद्ध शेतीसाठी आणि सामाजिक सलोख्यासाठी तालुक्यात ओळखले जाते.

गावाच्या नावात ‘पांढरी’ हा शब्द अध्यात्म आणि पवित्रतेचे प्रतीक आहे. महाराष्ट्रात ‘पांढरी’ म्हणजे ‘पंढरपूर’ असा संदर्भ घेतला जातो. कदाचित गावातील वारकरी संप्रदायाच्या प्रभावामुळे किंवा पांढऱ्या शुभ्र कापसाच्या (White Gold) उत्पादनामुळे हे नाव पडले असावे. ‘खानापूर’ आणि ‘पांढरी’ या दोन वस्त्यांचे हे संयुक्त रूप आहे.

गावाचे ग्रामदैवत श्री हनुमान असून, हनुमान जयंतीला गावात मोठा उत्सव असतो. तसेच, गावाच्या नावाला साजेसे विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर श्रद्धेचे केंद्र आहे.

• अखंड हरिनाम सप्ताह: दरवर्षी गावात भक्तीभावाने सप्ताह साजरा केला जातो.
• बैलपोळा: शेतकऱ्यांचा सण पारंपरिक वाद्यांच्या गजरात साजरा होतो.

खा. पांढरी गावाची जमीन काळी कसदार असून ती शेतीसाठी वरदान आहे. अंजनगावच्या ‘ऑरेंज बेल्ट’चा प्रभाव येथेही दिसून येतो.

प्रमुख पिके:

• बागायती: संत्री, केळी आणि पपईच्या बागा.
• नगदी पिके: कपाशी (पांढरे सोने) आणि सोयाबीन.
• रब्बी: गहू आणि हरभरा.

ग्रामपंचायतीच्या पुढाकाराने गावात मूलभूत सुविधांमध्ये आमूलाग्र बदल होत आहेत. ‘स्वच्छ भारत अभियान’ अंतर्गत गावात स्वच्छता आणि सांडपाणी व्यवस्थापनावर भर दिला आहे. पिण्याचे शुद्ध पाणी, पक्के रस्ते आणि डिजिटल शाळांच्या माध्यमातून गाव प्रगतीपथावर आहे.